Ontstaan

Het kerkarchief is bedoeld om alles wat te maken heeft met de historie van de kerk te bewaren voor het nageslacht en voor onderzoek. Het is heel bijzonder dat er, ondanks de twee grote branden zoveel archiefmateriaal bewaard is gebleven. In 1982 besloten Jaap Rooij en Wim Donkersloot, beiden aangesteld als archiefbeheerders, alles te gaan ordenen in twee onderdelen: Diaconie en Kerkvoogdij. Omdat diaconale stukken soms moeilijk te onderscheiden zijn van kerkenraadsstukken werd besloten om Diaconie en kerkenraad bij elkaar te voegen. Verder besloot men alles te ordenen vanaf het begin tot en met 1970. 

Inleiding

De Grote of St. Michaëlskerk dankt zijn naam aan de aartsengel Michaël waaraan deze kerk oorspronkelijk was gewijd. Lange tijd is de naam in onbruik geraakt, maar gelukkig is deze weer in ere hersteld.

St. Michaël is ook afgebeeld in het wapen van Middelharnis van 1816. Hij overwint hier de draak, de duivel. In zijn hand houdt hij een schild, het latere wapen van Middelharnis uit 1908, en ook al een onderdeel van het wapen van 1660 en1696. Helaas werd er wel een fout gemaakt, want de persoon op het schild is niet St. Joris, maar St. Michiel. Middelharnis zou ook eerst St. Michiel in Putten heten. 

Nadat de kerk voltooid was, kon men aan de verfraaiing beginnen.

Pastoors

Ds. A. Vastenhoud

Kerk, kerkhof, kerketras, pastorieën en de Hoeksteen

Brand 1904

In 1987 blijkt dat het ijzer dat in de ramen is verwerkt, verroest is waardoor het gaat uitzetten en de ramen dus letterlijk uit hun voegen dreigen te barsten. Een grondige restauratie blijkt nodig te zijn. Het totale project wordt begroot op F 345.000,-. Via subsidies van het Rijk en de gemeente Middelharnis zal er F 306.000 binnenkomen. Het resterende bedrag moet door de eigen gemeente betaald worden. Bijkomend probleem is ook dat de subsidies pas overgemaakt zullen worden in 1990 en 1991.

Via renteloze leningen financieren gemeenteleden ruim F 80.000,-. Die zullen terugbetaald worden zodra de subsidies zijn overgemaakt. Het verenigings-gebouw De Hoeksteen is aan een uitbreiding toe

Al in de jaren negentig begon binnen de landelijke kerken het Samen op Weg-proces. Per 1 mei 2004 kwam er landelijk een fusie tot stand tussen de Nederlands Hervormde Kerk, de Gereformeerde kerken en de Evangelisch Lutherse kerk. Ook voor de Hervormde Gemeente van Middelharnis had dit grote gevolgen. Ruim 60 % van de gemeenteleden  scheidde zich af en sloot zich aan bij de nieuw gestichte Hersteld Hervormde Kerk.

Aanvankelijk werden zowel ’s morgen als ’s middags twee diensten gehouden. Ieder kerkgenootschap had z’n eigen dienst.

De vroegste berichten over een orgel dateren uit 1550 als vermeld wordt dat de kerkmeesters een legaat van Cornelis Hendrikszoon ontvangen hebben om een orgel te laten bouwen. Dit orgel werd gebouwd te Antwerpen.  Zowel de archieven van de kerkvoogdij als die van de diaconie vermelden over de volgende periode niets over zaken die met een orgel te maken hebben.

In 1861 besluit de kerkvoogdij weer een orgel te kopen, nadat de voorzitter en de secretaris van de Kerkvoogdij het nieuwe orgel van de Rooms Katholieke Kerk hebben gezien.

1595: Aert Jorsz. heeft de klok wel horen luiden, maar heeft moeten constateren dat de klepel losliet. Hij krijgt dus opdracht om de klokriemen van de klepel te vernieuwen en krijgt daarvoor enkele schellingen.

Gerrit Jansz. de schoolmeester ontvangt 300 schellingen als jaarsalaris.

1695: Predikant Nicolaas Magerius ontvangt voor de doordeweekse avondpredikatiën tussen november en Pasen